Stadhuis van Leiden opgetrokken uit gewapend beton
 
Korte beschrijving van het Stadhuis
 
IntroductieStadhuis voor de brandStadhuis tijdens de brandStadhuis en de nieuwbouwOntwerpen Stadhuis
 
   

Op 12 februari 1929 werd het Stadhuis van Leiden getroffen door een rampzalige brand.  De Leidse brandweer, bijgestaan door korpsen uit o.a. Den Haag stond machteloos tegen de vernietigende vuurzee. Door de extreme kou (temperatuur -18 graden Celsius) bevroor het water in de blusleidingen. Het gevolg was dat het Stadhuis tot de grond toe afbrandde.

Direct na de brand rees de vraag: herbouw van het stadhuis op de huidige locatie, uitgebreid op belendende percelen  met behoud van de oorspronkelijke gevel, of een nieuw gebouw op een andere locatie, waarbij men vooral aan de Lammermarkt dacht.

Na veel discussies is uiteindelijk voor het eerste gekozen. Verschillende architecten hebben ontwerpen ingestuurd, waarbij die van Dudok het meest in het oog springend was (zie Ontwerpen Stadhuis). Uiteindelijk is gekozen voor het ontwerp van Blaauw, die hoewel de voorgevel sprekend lijkt op die van Lieven de Key uit 1592, op een aantal punten toch sterk afwijkt van het oorspronkelijke gevelbeeld. Zo zijn stenen kruiskozijnen aangebracht op plaatsen waar voorheen schuiframen zaten, is de gevel aan de westzijde verlengd, is dat deel van de west-gevel die oorspronkelijk sterk afwijkend was, met de rest van de gevel gelijk getrokken, zijn twee kleine klokketorens verdwenen en is de hoofdtoren - in een geheel ander ontwerp -  verplaatst. Kortom, van behoud of exacte herbouw van het stadhuis was geen sprake.
Het nieuwe stadhuis, in gebruik genomen in 1940, is geheel opgetrokken uit gewapend beton. Ten gerieve van de nieuwbouw zijn alle huizen aan de Vismarkt en Korenbrugsteeg, die door de vuurzee grotendeels gespaard waren gebleven, alsnog door de slopershamer geveld.

Je kunt je afvragen of de uitbreiding aan de achterkant van het stadhuis werkelijk geslaagd is. De vrij massieve gevel aan de Vismarkt doet enigzins somber aan, en detoneerd sterk met de gevels die de brand en de daaropvolgende slopershamer ontlopen zijn. (zie Stadhuis tijdens de brand)
Het Stadhuisplein is geen echt plein maar meer een gat in de gevelwand. Het ware mijns inziens beter geweest een nieuw stadhuis aan de Lammermarkt te bouwen, en het oude stadhuis na herbouw bijvoorbeeld een museumfunctie te geven; de huizen aan de Vismarkt en Korenbrugsteeg hadden dan gespaard kunnen blijven. Als men echter naar de andere ontwerpen kijkt, moet alles bij elkaar genomen, toch geconcludeerd worden dat architect Blaauw  een geslaagd gebouw heeft neergezet. (zie Ontwerpen Stadhuis)

Het interieur doet in helemaal niets meer denken aan het oude stadhuis, en is modern opgezet, geheel in de stijl van de jaren 30.
Een aantal jaren geleden is het stadhuis wederom verbouwd en aan de moderne eisen des tijds aangepast. De binnenplaats is overkapt en achter het oostelijk deel van de voorgevel is zelfs een hypermoderne kroeg gevestigd.

Het is maar goed dat Lieven de Key dit allemaal niet meer heeft hoeven meemaken!

 

 
   
   
   
   
   
   
   
  Bron:

De oude foto's van het stadhuis zijn merendeels afkomstig uit de beeldbank van het Regionaal Archief  Leiden (RAL).

De afbeeldingen van de pagina "Ontwerpen van het Stadhuis" zijn overgenomen uit Niet gebouwd Leiden, ISBN
90-70482-54-1

De Oude Leidsche Courant. Met o.a. Stadhuis, Lockheed TriStar en het Portret van Leiden

 

 

 
   
   
   
   
   
   

Deze pagina is onderdeel van de website van  Patrick Galjaard.                                 Home        Hit Counter